देशभरबाट साइबर अपराध सम्बन्धी २० हजार ५२६ उजुरी

काठमाडौं । नेपालमा साइबर अपराधसम्बन्धी उजुरीको संख्या पछिल्लो आर्थिक वर्षमा उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। आर्थिक वर्ष २०८२र०८३ मा देशभरबाट साइबर अपराधसम्बन्धी २० हजार ५२६ वटा निवेदन प्रहरीमा दर्ता भएका छन्।

नेपाल प्रहरीका अनुसार सो अवधिमा साइबर अपराधसम्बन्धी १६१ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन् भने १५५ जना पक्राउ परेका छन्। अघिल्ला दुई आर्थिक वर्षमा क्रमशः १८ हजार ९२६ र १९ हजार ७३० वटा निवेदन दर्ता भएका थिए।

दर्ता भएका उजुरीमध्ये सबैभन्दा बढी फेसबुकरम्यासेन्जर दुरुपयोगका ७ हजार १२३ वटा रहेका छन्। त्यस्तै टिकटकका ६ हजार ७७६, ह्वाट्सएपका ३ हजार १०५, टेलिग्रामका १ हजार ३१ र इन्स्टाग्रामका ६२८ वटा उजुरी परेका छन्।

साइबर ब्यूरोका प्रवक्ता प्रहरी उपरीक्षक दिलीपकुमार गिरीका अनुसार पछिल्लो समय बैंक तथा वालेटका कर्मचारी बनेर ठगी गर्ने, गिफ्ट, लोट्री वा पार्सल पठाउने नाममा रकम असुल्ने, प्रेम सम्बन्धमार्फत ठगी गर्ने तथा वैदेशिक रोजगारीको प्रलोभन देखाउने घटनामा वृद्धि भएको छ। यस्तै टेलिग्राम, ह्वाट्सएप र इन्स्टाग्राममार्फत अनलाइन रोजगारीको प्रलोभन देखाउने तथा अनलाइन सपिङका नाममा ठगी गर्ने प्रवृत्तिसमेत बढेको प्रहरीले जनाएको छ।

सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोगसँगै यसको दुरुपयोगबाट ब्ल्याकमेलिङ, ठगी, अनधिकृत पहुँच तथा अन्य विद्युतीय कसुरका घटना बढिरहेका छन्। सीमित स्रोतसाधनका बाबजुद उपलब्ध प्रविधिको प्रयोग गर्दै यस्ता घटनामा संलग्नलाई कानुनी दायरामा ल्याउन साइबर ब्यूरो सक्रिय रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

नेपाल सरकारको २०७५ जेठ २७ गतेको निर्णयअनुसार साइबर अपराधको रोकथाम तथा अनुसन्धानका लागि साइबर ब्यूरो स्थापना गरिएको हो। ब्यूरोले प्रहरी कर्मचारीको साइबर सुरक्षा तथा अपराध अनुसन्धानसम्बन्धी क्षमता अभिवृद्धिसँगै आम नागरिकमा साइबर सुरक्षा सचेतना फैलाउने कार्यक्रमसमेत सञ्चालन गर्दै आएको छ।

साइबर अपराधमा संलग्न व्यक्तिमाथि प्रचलित विद्युतीय कारोबार ऐन, २०६३ अन्तर्गत कारबाही हुने गरेको प्रहरीले जनाएको छ।